Wanneer is een warmtepomp goedkoper dan gas?

Warmtepompen
24 juli 2026
16 min. leestijd
Woningeigenaar onderzoekt wanneer een warmtepomp goedkoper is dan gas met een installateur naast een warmtepomp.

Inhoudsopgave

Wanneer is een warmtepomp goedkoper dan gas? Het korte antwoord: zodra de kosten van de elektriciteit die nodig is voor één kilowattuur warmte lager zijn dan de gaskosten voor dezelfde hoeveelheid warmte. Dat klinkt eenvoudig, maar de uitkomst hangt sterk af van het rendement van de warmtepomp, de energieprijzen en de temperatuur waarop je woning wordt verwarmd.

Een warmtepomp kan lagere gebruikskosten hebben en toch een lange terugverdientijd. De aanschafprijs, subsidie, extra radiatoren, isolatie, onderhoud en mogelijke aanpassing van de meterkast tellen namelijk ook mee. Bij een volledig elektrische warmtepomp kan daar juist het voordeel van het verwijderen van de gasaansluiting tegenover staan.

In dit artikel berekenen we het omslagpunt bij verschillende energieprijzen en rendementen. Daarna vergelijken we vijf herkenbare woonsituaties en laten we zien wanneer hybride, volledig elektrisch of eerst isoleren financieel het meest logisch is.

Een warmtepomp met lagere verwarmingskosten is niet automatisch de goedkoopste investering. De gebruikskosten vertellen wat je jaarlijks aan energie betaalt. Voor een volledige financiële vergelijking moeten ook de aanschaf, subsidie, onderhoudskosten, levensduur, financiering en noodzakelijke aanpassingen aan de woning worden meegenomen.

Hoe vergelijk je stroom met gas?

Een cv-ketel en warmtepomp gebruiken verschillende eenheden. Gas betaal je per kubieke meter en elektriciteit per kilowattuur. Om ze eerlijk te vergelijken, rekenen we beide om naar de kosten voor één kilowattuur bruikbare warmte.

In dit rekenmodel levert één kubieke meter aardgas ongeveer 9,77 kWh energie. Bij een gemiddeld seizoensrendement van 90 procent komt daarvan afgerond 8,8 kWh als bruikbare warmte in de woning terecht.

Een warmtepomp haalt daarnaast warmte uit de buitenlucht, bodem of ventilatielucht. De SCOP geeft aan hoeveel warmte het systeem gemiddeld gedurende een heel stookseizoen uit één kWh elektriciteit maakt. Bij een SCOP van 4 levert één kWh stroom gemiddeld 4 kWh warmte.

De vergelijking wordt dan:

Kosten warmte uit gas = gasprijs ÷ 8,8

Kosten warmte uit een warmtepomp = stroomprijs ÷ SCOP

De warmtepomp heeft lagere variabele verwarmingskosten wanneer de tweede uitkomst lager is dan de eerste.

Wat betekenen COP en SCOP?

De COP is het rendement op één bepaald meetmoment en bij vastgelegde temperaturen. Een warmtepomp kan in een test bijvoorbeeld een COP van 5 halen, terwijl dat niet het gemiddelde over een Nederlandse winter is.

De SCOP is voor een jaarberekening belangrijker. Deze waarde houdt rekening met wisselende buitentemperaturen en belasting gedurende het stookseizoen. De werkelijke SCOP in jouw woning wordt onder meer beïnvloed door:

  • de isolatie en kierdichting van de woning;
  • de temperatuur van het cv-water;
  • vloerverwarming, radiatoren of convectoren;
  • het gekozen vermogen van de warmtepomp;
  • instellingen en waterzijdige inregeling;
  • de buitentemperatuur;
  • warm tapwater en eventuele elektrische bijverwarming;
  • regelmatig starten en stoppen van een te groot toestel.

Volgens Milieu Centraal kan een warmtepomp met één kWh elektriciteit ongeveer 3 tot 5 kWh warmte produceren. Gebruik voor een financiële berekening bij voorkeur de verwachte seizoensprestatie voor jouw woning, niet alleen de hoogste COP uit een brochure.

Wanneer is een warmtepomp goedkoper dan gas volgens de formule?

Onderstaande tabel rekent met een stroomprijs van € 0,30 per kWh. De gasprijs bij het omslagpunt is de prijs waarbij gas en de warmtepomp evenveel kosten voor dezelfde hoeveelheid warmte.

SCOP warmtepompKosten per kWh warmteGasprijs bij het omslagpunt
2,5€ 0,120€ 1,06 per m³
3,0€ 0,100€ 0,88 per m³
3,5€ 0,086€ 0,75 per m³
4,0€ 0,075€ 0,66 per m³
4,5€ 0,067€ 0,59 per m³

Bij een gasprijs van € 1,40 per m³ kost warmte uit een hr-ketel in dit model ongeveer € 0,159 per kWh. Zelfs een warmtepomp met een SCOP van 2,5 heeft bij € 0,30 per kWh stroom lagere variabele energiekosten.

Dat betekent niet dat een slecht presterende warmtepomp verstandig is. Een lage SCOP zorgt voor een hoog stroomverbruik, een zwaardere winterpiek en een kleinere jaarlijkse besparing. Daardoor duurt het langer voordat de investering is terugverdiend.

Omslagpunt bij verschillende gas- en stroomprijzen

De benodigde SCOP bereken je met 8,8 × stroomprijs ÷ gasprijs. Komt de werkelijke SCOP boven die waarde uit, dan zijn de variabele verwarmingskosten van de warmtepomp lager.

GasprijsStroomprijsBenodigde SCOP voor voordeel
€ 1,20 per m³€ 0,25 per kWh1,83
€ 1,20 per m³€ 0,40 per kWh2,93
€ 1,40 per m³€ 0,30 per kWh1,89
€ 1,70 per m³€ 0,30 per kWh1,55
€ 1,70 per m³€ 0,40 per kWh2,07

Een lage gasprijs en hoge stroomprijs maken het omslagpunt moeilijker. Bij € 1,20 voor gas en € 0,40 voor stroom moet de warmtepomp in dit model minimaal een SCOP van ongeveer 2,93 halen. Een goede installatie kan dat halen, maar een slecht ingeregeld systeem met hoge watertemperaturen kan weinig financiële ruimte overhouden.

Bij een hoge gasprijs verschuift het voordeel snel richting de warmtepomp. De verhouding tussen gas en stroom is daarom belangrijker dan één losse energieprijs.

Vijf woonsituaties doorgerekend

Voor de eerste vier situaties rekenen we met € 1,40 per m³ gas, € 0,30 per kWh stroom en 8,8 kWh bruikbare warmte per kubieke meter gas. Het genoemde gasverbruik is uitsluitend bedoeld als indicatie voor ruimteverwarming. De vijfde situatie vergelijkt een hybride warmtepomp inclusief het energiegebruik van de cv-installatie.

Woning en uitgangspuntJaarlijkse energiekostenVerschil per jaar
Goed geïsoleerde tussenwoning: 700 m³ gas, SCOP 4,2Gas € 980; warmtepomp € 440Warmtepomp € 540 goedkoper
Redelijk geïsoleerde hoekwoning: 1.100 m³ gas, SCOP 3,6Gas € 1.540; warmtepomp € 807Warmtepomp € 733 goedkoper
Deels geïsoleerde 2-onder-1-kap: 1.500 m³ gas, SCOP 3,2Gas € 2.100; warmtepomp € 1.238Warmtepomp € 862 goedkoper
Slecht geïsoleerde vrijstaande woning: 2.200 m³ gas, SCOP 2,5Gas € 3.080; warmtepomp € 2.323Warmtepomp € 757 goedkoper
Matig geïsoleerde hoekwoning met hybride systeemAlleen hr-ketel € 1.997; hybride € 1.530Hybride € 467 goedkoper

De tabel lijkt te laten zien dat een warmtepomp zelfs in een slecht geïsoleerde woning voordeliger is. Dat geldt in het rekenmodel alleen voor de variabele energiekosten. Een volledig elektrische installatie in zo’n woning kan een zeer groot vermogen, grotere radiatoren, extra isolatie en veel elektriciteit tijdens koude dagen vragen. De investering en praktische uitvoerbaarheid kunnen daardoor ongunstig zijn.

Situatie 1: goed geïsoleerde tussenwoning

De woning gebruikt voor verwarming ongeveer 700 m³ gas. Dat staat gelijk aan circa 6.160 kWh bruikbare warmte. Bij een SCOP van 4,2 gebruikt een warmtepomp daarvoor ongeveer 1.467 kWh elektriciteit.

De gasrekening voor verwarming bedraagt in het model € 980. De elektriciteit voor de warmtepomp kost ongeveer € 440. Het verschil is € 540 per jaar.

Kan de gasaansluiting volledig vervallen, dan bespaar je mogelijk ook ongeveer € 360 per jaar aan vaste gaskosten. Dat lukt alleen wanneer ook warm tapwater en koken zonder gas worden geregeld. Het totale jaarlijkse verschil kan dan in dit voorbeeld richting € 900 gaan.

Situatie 2: redelijk geïsoleerde hoekwoning

Bij 1.100 m³ gas voor verwarming is ongeveer 9.680 kWh bruikbare warmte nodig. Met een SCOP van 3,6 gebruikt de warmtepomp circa 2.689 kWh stroom.

De energiekosten dalen in het model van € 1.540 naar ongeveer € 807. Het verschil is € 733 per jaar. Wanneer de gasaansluiting volledig kan worden verwijderd, kan het totale voordeel inclusief vaste gaskosten oplopen tot ongeveer € 1.093 per jaar.

Dit type woning kan geschikt zijn voor een volledig elektrische warmtepomp wanneer de isolatie en warmteafgifte voldoende zijn. De 50-gradentest en een warmteverliesberekening moeten dat bevestigen.

Situatie 3: deels geïsoleerde 2-onder-1-kapwoning

De woning gebruikt 1.500 m³ gas voor verwarming en heeft daarmee een hogere warmtevraag. Bij een SCOP van 3,2 gebruikt de warmtepomp ongeveer 4.125 kWh elektriciteit.

De variabele verwarmingskosten dalen van € 2.100 naar circa € 1.238. De theoretische besparing is € 862 per jaar. Toch kan een hybride warmtepomp of eerst extra isoleren verstandiger zijn.

Met dak-, vloer- of spouwmuurisolatie daalt de warmtevraag. Daardoor kan een kleinere warmtepomp worden geplaatst, neemt het stroomverbruik af en kunnen bestaande radiatoren de woning makkelijker op lage temperatuur verwarmen.

Situatie 4: slecht geïsoleerde vrijstaande woning

Deze woning vraagt ongeveer 19.360 kWh warmte per jaar. Bij een lage SCOP van 2,5 is daarvoor circa 7.744 kWh elektriciteit nodig. De variabele energiekosten zijn in het model nog altijd € 757 lager dan bij gas.

Toch is direct volledig elektrisch verwarmen hier meestal niet de logische eerste stap. Een groot toestel, hoge aanvoertemperatuur, elektrische bijverwarming en eventuele verzwaring van de aansluiting kunnen de investering en gebruikskosten verhogen. Ook is het risico groter dat de woning tijdens koude dagen niet comfortabel warm blijft.

Begin daarom met isolatie, kierdichting en verbetering van de warmteafgifte. Een hybride warmtepomp kan een tussenstap zijn, omdat de cv-ketel tijdens piekmomenten bijspringt.

Situatie 5: hybride warmtepomp in een hoekwoning

Voor deze situatie gebruiken we het verbruiksvoorbeeld van Milieu Centraal. De woning met alleen een hr-ketel gebruikt jaarlijks 1.360 m³ gas en 310 kWh elektriciteit voor verwarming en warm water. Met een hybride warmtepomp wordt dat ongeveer 680 m³ gas en 1.925 kWh stroom.

Bij de prijzen uit ons rekenmodel dalen de jaarlijkse energiekosten van ongeveer € 1.997 naar € 1.530. De besparing is circa € 467 per jaar. De gasaansluiting en cv-ketel blijven aanwezig, waardoor de vaste gaskosten niet verdwijnen.

Milieu Centraal komt met eigen langetermijnprijzen uit op een hogere besparing van ongeveer € 600 per jaar voor een vergelijkbare matig geïsoleerde hoekwoning. Het verschil laat zien hoe sterk de uitkomst reageert op de gekozen gas- en stroomprijs.

Terugverdientijd van een hybride warmtepomp

Voorbeeldberekening

Een hybride warmtepomp van 4 kW kost volgens de actuele voorbeeldbedragen ongeveer € 6.200 inclusief plaatsing. Na € 2.125 ISDE-subsidie blijft een netto investering van € 4.075 over. Bij een jaarlijkse energiebesparing van € 467 is de eenvoudige terugverdientijd ongeveer 8,7 jaar.

Financieringskosten, prijswijzigingen, storingen en waardevermindering zijn in deze eenvoudige berekening niet meegenomen.

Wanneer de cv-ketel toch vervangen moet worden, is het eerlijker om alleen de meerprijs van de hybride oplossing te vergelijken met de kosten van een nieuwe cv-ketel. De terugverdientijd kan dan korter zijn.

Aanschaf, subsidie en netto investering

De onderstaande bedragen zijn actuele voorbeelden voor 2026 en geen offerte. Het precieze subsidiebedrag hangt af van het toestel, vermogen, energielabel, koudemiddel en de meldcode.

SysteemVoorbeeld aanschaf en subsidieNetto investering
Hybride warmtepomp 4 kW bij bestaande cv-ketelKosten € 6.200; subsidie € 2.125Circa € 4.075
Volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp 8 kWKosten € 12.000; subsidie € 3.025Circa € 8.975

De bedragen zijn gebaseerd op actuele informatie van Milieu Centraal over hybride warmtepompen en volledig elektrische warmtepompen.

Extra kosten kunnen ontstaan door grotere radiatoren, vloerverwarming, een voorraadvat, leidingwerk, geluidmaatregelen, een fundatie voor de buitenunit, aanpassing van de groepenkast of een zwaardere aansluiting.

Volgens de actuele subsidie-informatie kunnen de regels en bedragen voor installaties vanaf 1 januari 2027 veranderen. De plannen waren bij het schrijven van dit artikel nog niet definitief. Controleer daarom vóór aankoop de meldcode en het actuele subsidiebedrag in de RVO-meldcodelijst voor warmtepompen.

Een warmtepomp is vaak maar één onderdeel van de totale investering. Moeten dak, vloer, glas, radiatoren of de meterkast ook worden aangepast, dan verandert zowel de investering als de besparing. Bekijk daarom ook wat het verduurzamen van een woning in 2027 kost. Daar zijn vijf woningtypen volledig doorgerekend, inclusief subsidie, zonnepanelen en de logische volgorde van maatregelen.

Terugverdientijd van volledig elektrisch

In de redelijk geïsoleerde hoekwoning bedraagt het jaarlijkse voordeel ongeveer € 733 aan variabele verwarmingskosten. Wanneer ook de gasaansluiting verdwijnt, loopt dat theoretisch op tot circa € 1.093 per jaar.

Bij een netto voorbeeldinvestering van € 8.975 komt de eenvoudige terugverdientijd uit op ongeveer 8,2 jaar. Kost aanpassing van radiatoren, meterkast en leidingwerk nog eens € 3.000, dan stijgt de totale investering naar € 11.975 en de terugverdientijd naar ongeveer 11 jaar.

Deze vergelijking rekent de volledige warmtepompinvestering mee. Wanneer de cv-ketel toch aan vervanging toe is, moet je voor een eerlijke vergelijking de vermeden kosten van een nieuwe ketel aftrekken. Blijft de bestaande cv-ketel nog jarenlang bruikbaar, dan ligt dat anders.

Waarom de aanvoertemperatuur zoveel uitmaakt

Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer hij het cv-water maar beperkt hoeft op te warmen. Vloerverwarming, grote radiatoren en geschikte convectoren kunnen bij een lagere watertemperatuur voldoende warmte afgeven.

Moet het systeem voortdurend water van 60 of 70 graden maken, dan daalt het rendement. De compressor moet harder werken en een elektrisch verwarmingselement kan vaker nodig zijn. Daardoor stijgt het stroomverbruik en verschuift het financiële omslagpunt.

Meer informatie over de warmteafgifte staat in Welke radiatoren zijn geschikt voor een warmtepomp?.

Doe de 50-gradentest

De 50-gradentest geeft een eerste indruk of je woning met een lagere watertemperatuur comfortabel warm blijft. Stel tijdens een koude periode de maximale aanvoertemperatuur van de cv-ketel in op 50 graden en laat de installatie enkele dagen rustig verwarmen.

Controleer of alle gebruikte kamers op temperatuur blijven, ook in de ochtend en avond. Zet radiatoren niet dicht om de test kunstmatig makkelijker te maken en gebruik geen elektrische kachel als compensatie.

Blijft de woning comfortabel, dan is dat een positief signaal voor een warmtepomp. Wordt het niet warm genoeg, dan hoeft een warmtepomp niet direct af te vallen. Mogelijk zijn extra isolatie, waterzijdig inregelen, grotere radiatoren of ventilatorconvectoren voldoende.

Milieu Centraal adviseert deze praktijktest eveneens. De test vervangt geen warmteverliesberekening of technisch ontwerp door een installateur.

Hybride, volledig elektrisch of eerst isoleren?

Een hybride warmtepomp past vaak bij een redelijk of matig geïsoleerde woning waarin de cv-ketel nog nodig is voor warm tapwater en koude piekmomenten. De investering is lager en bestaande radiatoren kunnen meestal blijven functioneren.

Volledig elektrisch past beter wanneer de woning redelijk tot goed is geïsoleerd, bij lage temperatuur comfortabel warm blijft en voldoende ruimte heeft voor binnenunit en voorraadvat. De cv-ketel en gasaansluiting kunnen dan verdwijnen.

Eerst isoleren is meestal logischer wanneer de woning veel warmte verliest, hoge watertemperaturen nodig heeft of nog enkel glas en ongeïsoleerde bouwdelen heeft. Isolatie verlaagt direct het energiegebruik en voorkomt dat een onnodig grote warmtepomp wordt gekocht.

Lees voor een bredere technische vergelijking Hybride of volledig elektrische warmtepomp? en Is mijn woning geschikt voor een warmtepomp?.

Wat betekenen onderhoud en levensduur?

Een warmtepomp heeft periodiek onderhoud nodig. Bij een hybride installatie blijft daarnaast de cv-ketel aanwezig en moet ook die veilig worden onderhouden. De totale onderhoudskosten kunnen daardoor hoger zijn dan bij alleen een cv-ketel.

Bij een volledig elektrische warmtepomp vervalt het onderhoud van de cv-ketel, maar blijven inspectie, reiniging, controle van instellingen en eventuele reparaties aan de warmtepomp nodig. Vraag bij offertes naar onderhoudskosten, storingsdienst, garantie en verwachte vervangingskosten van onderdelen.

Neem onderhoud niet dubbel mee. Vergelijk het totale jaarlijkse bedrag van de bestaande situatie met het totale bedrag van de nieuwe installatie. Alleen het verschil hoort in de terugverdientijdberekening.

Wat doen zonnepanelen en een dynamisch contract?

Zonnepanelen kunnen een deel van het extra stroomverbruik leveren, maar de seizoenen sluiten niet perfect aan. Een warmtepomp gebruikt de meeste elektriciteit in de winter, terwijl zonnepanelen vooral in het voorjaar en de zomer produceren.

Vanaf 2027 kan zonnestroom niet meer jaarlijks worden gesaldeerd. Reken daarom alleen het deel dat direct door de warmtepomp wordt gebruikt tegen de vermeden volledige stroomprijs. Voor teruggeleverde zomerstroom ontvang je een aparte vergoeding.

Een dynamisch contract kan gunstig zijn wanneer tapwaterbereiding of lichte voorverwarming naar goedkope uren kan worden verplaatst. Comfort en rendement blijven belangrijker dan het najagen van ieder goedkoop uur. Meer hierover lees je in Warmtepomp combineren met zonnepanelen en Vast of dynamisch energiecontract in 2027?.

Controleer ook de elektrische aansluiting

Een warmtepomp gebruikt meestal geen extreem hoog vermogen wanneer hij rustig draait. Een elektrisch verwarmingselement kan tijdens vorst, een storing of het opwarmen van tapwater wel een flinke piek veroorzaken.

Laat daarom de groepenkast, hoofdzekering, faseverdeling en het elektrische element controleren. Combineer je de warmtepomp met een laadpaal en inductiekookplaat, dan kan load balancing of centrale vermogensregeling nodig zijn.

Bekijk hiervoor Hoeveel stroom kan jouw woning tegelijk gebruiken?.

Doe de Volterij-warmtepompcheck

De Warmtepompcheck gebruikt je woningtype, bouwjaar, energielabel, gasverbruik, isolatie, afgiftesysteem en het resultaat van de 50-gradentest. De uitslag geeft een eerste richting: hybride, volledig elektrisch of eerst isoleren.

De check is geen vervanging voor een warmteverliesberekening. Gebruik de uitkomst als voorbereiding op offertes en vraag de installateur om het geadviseerde vermogen, jaarverbruik en verwachte rendement schriftelijk te onderbouwen.

Volterij warmtepompcheck

Welke warmtepomp past bij jouw woning?

Beantwoord zeven korte vragen en krijg een indicatie voor hybride, volledig elektrisch of eerst verbeteren, met dezelfde aannames als in de uitgebreide keuzehulp.

Onafhankelijke indicatie
Stap 1 van 7 14%

Hoe wordt je woning nu verwarmd?

De vergelijking is bedoeld voor woningen die nu met een cv-ketel op aardgas worden verwarmd.

Een theoretisch gunstig omslagpunt garandeert geen lage rekening. Een verkeerd gedimensioneerde warmtepomp, hoge aanvoertemperatuur, veel elektrische bijverwarming of slechte inregeling kan het stroomverbruik sterk verhogen. Laat altijd een warmteverliesberekening maken en vraag om een onderbouwde schatting van het jaarverbruik in jouw woning.

Welke gegevens vraag je aan de installateur?

Vraag bij iedere offerte minimaal om:

  • de berekende warmtebehoefte bij de ontwerpbuitentemperatuur;
  • het geadviseerde vermogen en waarom dat past;
  • de verwachte SCOP bij jouw afgiftesysteem;
  • de gebruikte aanvoer- en retourtemperatuur;
  • het verwachte stroom- en gasverbruik per jaar;
  • het vermogen van elektrische bijverwarming;
  • noodzakelijke aanpassingen aan radiatoren en meterkast;
  • het exacte subsidiebedrag en de meldcode;
  • onderhoudskosten en garantievoorwaarden;
  • geluidsgegevens en de gekozen plaats van de buitenunit.

Vergelijk offertes niet alleen op aanschafprijs. Een goedkoper systeem dat jaarlijks honderden kilowatturen extra gebruikt, kan over de levensduur juist duurder zijn.

Veelgestelde vragen

Bronnen en uitgangspunten

Conclusie

Wanneer is een warmtepomp goedkoper dan gas? Voor de gebruikskosten is het antwoord te berekenen met de gasprijs, stroomprijs en werkelijke SCOP. Bij € 1,40 per m³ gas en € 0,30 per kWh stroom ligt het omslagpunt rond een SCOP van 1,9. Een goed ontworpen installatie haalt doorgaans meer en kan daardoor de jaarlijkse verwarmingskosten duidelijk verlagen.

De totale financiële uitkomst wordt echter bepaald door meer dan energieprijzen. Aanschaf, subsidie, isolatie, radiatoren, onderhoud, meterkast en de mogelijkheid om de gasaansluiting te verwijderen tellen allemaal mee.

Een hybride warmtepomp is vaak een praktische stap in een matig of redelijk geïsoleerde woning. Volledig elektrisch wordt interessanter wanneer de woning met lage temperatuur comfortabel warm blijft en de gasaansluiting volledig kan verdwijnen. Bij een slecht geïsoleerde woning levert eerst isoleren meestal de sterkste en meest zekere basis.

Gebruik de 50-gradentest als eerste controle en laat daarna een warmteverliesberekening maken. Zo baseer je de keuze niet op een algemene terugverdientijd, maar op het verwachte rendement en de totale kosten in jouw eigen woning.