Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp?

Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp? Het korte antwoord is: meestal enkele duizenden kilowattuur per jaar. Het werkelijke stroomverbruik hangt sterk af van het type warmtepomp, de isolatie van je woning, de gewenste binnentemperatuur en de temperatuur van het verwarmingswater.

Een hybride warmtepomp verbruikt stroom, maar werkt daarnaast samen met de cv-ketel. Een volledig elektrische warmtepomp gebruikt geen aardgas meer voor verwarming en warm water, maar heeft daardoor een hoger stroomverbruik. Alleen naar het aantal kilowattuur kijken geeft daarom geen compleet beeld. Je moet ook kijken hoeveel gas de warmtepomp vervangt.

Waarom verbruikt een warmtepomp stroom?

Een warmtepomp maakt niet alle warmte zelf. Het apparaat haalt warmte uit de buitenlucht, bodem of het grondwater en brengt deze naar een bruikbare temperatuur voor je woning.

Daarvoor gebruikt de warmtepomp elektriciteit. De meeste stroom gaat naar de compressor. Die verhoogt de temperatuur van de opgenomen warmte. Daarnaast gebruiken de ventilator, circulatiepomp, elektronica en eventuele elektrische bijverwarming stroom.

Het bijzondere is dat een warmtepomp meer warmte afgeeft dan hij aan elektriciteit verbruikt. Met 1 kWh stroom kan een warmtepomp bijvoorbeeld 3 tot 5 kWh warmte leveren. De overige warmte komt uit de omgeving.

Daardoor is een warmtepomp niet te vergelijken met een gewone elektrische kachel. Een elektrische kachel maakt van 1 kWh stroom ongeveer 1 kWh warmte. Een goed werkende warmtepomp haalt uit dezelfde hoeveelheid stroom aanzienlijk meer bruikbare warmte.

Wat betekenen COP en SCOP?

Het rendement van een warmtepomp wordt meestal weergegeven met de COP en SCOP.

De COP geeft aan hoeveel warmte de warmtepomp op één specifiek meetmoment levert per verbruikte kWh stroom. Een COP van 4 betekent dat de warmtepomp met 1 kWh elektriciteit ongeveer 4 kWh warmte levert.

De buitentemperatuur heeft veel invloed op deze waarde. Bij zacht weer kan een lucht-waterwarmtepomp relatief gemakkelijk warmte uit de buitenlucht halen. Tijdens een koude winterdag moet het systeem harder werken en daalt de COP.

Daarom is de SCOP meestal bruikbaarder. De SCOP geeft het gemiddelde rendement over een volledig verwarmingsseizoen weer. De Consumentenbond legt uit dat elektrische warmtepompen voor verwarming vaak een COP tussen 3 en 5 hebben. Het werkelijke jaarrendement hangt onder andere af van de buitentemperatuur en de benodigde watertemperatuur.

Een hoge SCOP betekent dat de warmtepomp gemiddeld weinig elektriciteit nodig heeft om de benodigde warmte te produceren.

Stroomverbruik van een hybride warmtepomp

Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. De warmtepomp verzorgt een groot deel van de verwarming, terwijl de cv-ketel kan bijspringen wanneer:

• het buiten erg koud is;
• de woning snel moet worden opgewarmd;
• de warmtepomp onvoldoende vermogen heeft;
• warm water voor de douche of keuken nodig is.

Je stroomverbruik stijgt hierdoor, maar je gasverbruik daalt. Hoeveel gas wordt bespaard, hangt af van de woning, instellingen en het moment waarop de cv-ketel wordt ingeschakeld.

Milieu Centraal rekent voor een matig geïsoleerde hoekwoning met een hybride warmtepomp van 4 kW. In dit voorbeeld daalt het gasverbruik van 1.360 naar 680 m³ per jaar. Het elektriciteitsverbruik voor verwarming en warm water stijgt van 310 naar 1.925 kWh per jaar.

De warmtepomp gebruikt in dit voorbeeld dus aanzienlijk meer stroom dan de oude cv-installatie, maar vervangt tegelijkertijd ongeveer 680 m³ aardgas. Het hogere stroomverbruik betekent daarom niet automatisch dat de totale energiekosten stijgen.

Bij een beter geïsoleerde woning hoeft zowel de warmtepomp als de cv-ketel minder warmte te leveren. Het totale energieverbruik kan dan lager uitvallen.

Stroomverbruik van een volledig elektrische warmtepomp

Een volledig elektrische warmtepomp, ook wel een all-electric warmtepomp genoemd, verzorgt zowel de verwarming als het warme tapwater. De cv-ketel kan daardoor verdwijnen en de woning kan van het aardgas af.

Het stroomverbruik ligt meestal hoger dan bij een hybride systeem, omdat de warmtepomp alle warmte moet leveren. Ook het opwarmen van het voorraadvat voor douche- en keukenwater kost elektriciteit.

Milieu Centraal gebruikt als voorbeeld een goed geïsoleerde hoekwoning met twee personen. Een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp verbruikt in dat voorbeeld ongeveer 3.400 kWh per jaar voor verwarming en warm water.

Dit is geen vast gemiddelde voor iedere woning. Een kleine, zeer goed geïsoleerde tussenwoning kan minder verbruiken. Een grote vrijstaande woning of een woning met een hogere warmtevraag kan juist duidelijk meer stroom nodig hebben.

Wil je weten of volledig elektrisch verwarmen bij jouw huis past? Lees dan ook Is mijn woning geschikt voor een warmtepomp? en Welke warmtepomp past bij mijn woning?

Voorbeelden van het stroomverbruik

Indicatief stroomverbruik per situatie

Onderstaande voorbeelden laten zien hoeveel stroom een warmtepomp in verschillende situaties kan gebruiken. De woningen en uitgangspunten verschillen. Gebruik de cijfers daarom alleen als indicatie.

Zelf het stroomverbruik van een warmtepomp berekenen

Je kunt een eerste indicatie maken op basis van je huidige gasverbruik. Daarbij moet je eerst inschatten welk deel van het gas wordt gebruikt voor ruimteverwarming.

Een huishouden gebruikt ook gas voor warm water en soms om te koken. Bij een gezin is het aandeel voor warm water meestal groter dan bij één persoon. Een volledig nauwkeurige verdeling is zonder metingen niet mogelijk.

Voor een globale berekening kun je deze stappen gebruiken:

1. Neem je totale gasverbruik van een representatief jaar.
2. Trek het geschatte verbruik voor warm water en koken ervan af.
3. Vermenigvuldig het resterende gasverbruik met ongeveer 8,8 kWh bruikbare warmte per m³ gas.
4. Deel de uitkomst door de verwachte SCOP van de warmtepomp.

Dit is alleen een indicatie voor ruimteverwarming. Bij een volledig elektrische warmtepomp komt daar het stroomverbruik voor warm tapwater en andere onderdelen van de installatie nog bij. Bij een hybride warmtepomp kan de cv-ketel op koude momenten een deel van de warmte blijven leveren.

Een warmteverliesberekening door een deskundige installateur geeft een betrouwbaardere inschatting dan een berekening op basis van alleen het gasverbruik.

Welke factoren bepalen het stroomverbruik?

Het stroomverbruik van een warmtepomp wordt niet alleen bepaald door het formaat van de woning. Verschillende factoren werken samen.

Isolatie van de woning

Een goed geïsoleerde woning verliest minder warmte via het dak, de muren, vloer, ramen en kieren. De warmtepomp hoeft daardoor minder warmte te produceren.

Isoleren verlaagt niet alleen het totale stroomverbruik. Het kan er ook voor zorgen dat de woning met een lagere watertemperatuur comfortabel warm blijft. Dat verhoogt het rendement van de warmtepomp.

Temperatuur van het verwarmingswater

Een warmtepomp werkt het zuinigst bij een lage aanvoertemperatuur. Vloerverwarming, wandverwarming en geschikte lagetemperatuurradiatoren kunnen meestal met relatief koel water voldoende warmte afgeven.

Moet de warmtepomp water van 50 of 55 graden produceren, dan moet de compressor harder werken dan bij een aanvoertemperatuur van bijvoorbeeld 30 of 35 graden. Hierdoor daalt de COP en stijgt het stroomverbruik.

Gewenste binnentemperatuur

Iedere extra graad in huis vraagt meer energie. Wie de thermostaat standaard op 21 graden zet, verbruikt meer dan iemand die de woning op 19 graden verwarmt.

Grote temperatuurverschillen gedurende de dag zijn meestal ook ongunstig. Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer hij rustig en gelijkmatig kan draaien.

Buitentemperatuur

Een lucht-waterwarmtepomp gebruikt de buitenlucht als warmtebron. Hoe kouder de buitenlucht is, hoe harder het systeem moet werken.

Tijdens vorst kan ook energie nodig zijn om ijs van de buitenunit te verwijderen. Dit heet een ontdooicyclus. Bij extreme kou kan een elektrisch verwarmingselement tijdelijk bijspringen. Zo’n element verbruikt naar verhouding veel stroom.

Warmwatergebruik

Bij een volledig elektrische warmtepomp wordt ook het water voor douchen en de keuken elektrisch verwarmd. Het aantal bewoners, de douchetijd, het formaat van het voorraadvat en de ingestelde watertemperatuur hebben daarom invloed op het jaarverbruik.

Warm tapwater vraagt meestal een hogere temperatuur dan vloerverwarming. De warmtepomp werkt tijdens het opwarmen van het voorraadvat daardoor minder efficiënt.

Instellingen en dimensionering

Een warmtepomp die goed bij de warmtevraag van de woning past, kan langdurig op een laag vermogen draaien. Een te grote warmtepomp kan vaak in- en uitschakelen. Dit wordt pendelen genoemd en kan het rendement verlagen.

Een te kleine installatie kan juist vaak hulp nodig hebben van de cv-ketel of een elektrisch verwarmingselement. Ook dat kan het verwachte energieverbruik beïnvloeden.

Wat kost het stroomverbruik van een warmtepomp?

De jaarlijkse stroomkosten bereken je door het aantal verbruikte kWh te vermenigvuldigen met jouw stroomtarief.

Verbruikt een warmtepomp bijvoorbeeld 2.500 kWh per jaar en betaal je gemiddeld € 0,30 per kWh, dan zijn de stroomkosten:

2.500 × € 0,30 = € 750 per jaar.

Bij een hybride warmtepomp moet je daarnaast rekening houden met het resterende gasverbruik en de vaste kosten van de gasaansluiting. Bij een volledig elektrische warmtepomp kan de gasaansluiting mogelijk verdwijnen, mits je ook elektrisch kookt.

Energieprijzen kunnen veranderen. Gebruik daarom je eigen stroom- en gastarief en reken bij voorkeur met meerdere scenario’s. Kijk bij de totale beoordeling ook naar de aanschaf, subsidie en installatiekosten. In Wat kost een warmtepomp in 2026? lees je welke kosten bij de investering kunnen komen kijken.

Bij het vergelijken van verwarmen met gas en elektriciteit is je actuele gastarief belangrijk. Bekijk in Hoge gasprijs: wat kost stoken bij €1,70? wat verschillende gasverbruiken bij dit tarief per maand en per jaar kosten.

Kunnen zonnepanelen het verbruik opvangen?

Zonnepanelen kunnen een deel van het stroomverbruik van een warmtepomp opwekken, maar productie en verbruik vallen niet volledig samen.

Een warmtepomp gebruikt de meeste elektriciteit in de herfst en winter. Zonnepanelen leveren juist het grootste deel van hun jaaropbrengst in de lente en zomer. Een groot zonnedak kan op jaarbasis voldoende elektriciteit produceren, terwijl je in de winter nog steeds stroom van het net nodig hebt.

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Volgens de Rijksoverheid kan opgewekte stroom vanaf dat moment niet meer jaarlijks worden weggestreept tegen afgenomen stroom. Direct opgewekte zonnestroom zelf gebruiken blijft daarom belangrijk.

Je kunt het eigen verbruik verhogen door het voorraadvat voor warm water waar mogelijk overdag op te warmen. Een energiemanagementsysteem kan daarbij helpen. Lees hiervoor Wat is een energiemanagementsysteem (EMS) en hoe werkt het?

Wil je inschatten hoeveel elektriciteit jouw dak kan produceren? Bekijk dan ook Wat leveren zonnepanelen per jaar op?

Hoe kun je het stroomverbruik verlagen?

Je kunt het verbruik van een warmtepomp beperken zonder dat het comfort direct hoeft te verdwijnen.

• Verbeter eerst de isolatie van dak, muren, vloer en ramen.
• Houd de aanvoertemperatuur zo laag mogelijk.
• Voorkom grote temperatuurverlagingen gedurende de nacht.
• Zorg dat radiatoren en vloerverwarming goed zijn ingeregeld.
• Laat de warmtepomp rustig en gelijkmatig verwarmen.
• Controleer of het elektrische verwarmingselement niet onnodig vaak wordt gebruikt.
• Houd filters, roosters en de buitenunit vrij van vuil en bladeren.
• Laat instellingen controleren als het verbruik hoger is dan vooraf berekend.
• Gebruik een aparte energiemeter om het werkelijke verbruik te volgen.

Een lager stroomverbruik begint meestal bij een lagere warmtevraag. Isolatie en een goed afgiftesysteem zijn daarom minstens zo belangrijk als het rendement op het energielabel van de warmtepomp.

Wat is het werkelijke verbruik van een warmtepomp en hoe meet je dit?

Het werkelijke verbruik van een warmtepomp is het totale elektriciteitsgebruik van de complete installatie. Daarbij tellen niet alleen de compressor, maar ook de buitenunit, binnenunit, circulatiepompen, regeling, het voorraadvat en eventuele elektrische bijverwarming mee. Alleen wanneer al deze onderdelen worden gemeten, krijg je een betrouwbaar beeld van het praktijkverbruik.

Veel moderne warmtepompen tonen het stroomverbruik in een app of op het bedieningspaneel. Deze gegevens zijn handig, maar zijn niet bij ieder systeem even volledig of nauwkeurig.

Voor een betrouwbaardere meting kun je een aparte kWh-meter laten plaatsen. Controleer of deze meter alle relevante onderdelen meet, zoals:

• de buitenunit;
• de binnenunit;
• circulatiepompen;
• het elektrische verwarmingselement;
• het voorraadvat voor warm water.

Bij een hybride installatie moet je naast het stroomverbruik ook het resterende gasverbruik volgen. Alleen dan kun je beoordelen hoeveel energie en geld daadwerkelijk wordt bespaard.

Meet bij voorkeur minimaal een volledig verwarmingsseizoen. Een zachte winter geeft namelijk een ander resultaat dan een jaar met langdurige vorst.

Is een warmtepomp een grote stroomverbruiker?

Een warmtepomp kan een van de grotere stroomverbruikers in huis worden. Dat klinkt ongunstig, maar de installatie vervangt tegelijkertijd een groot deel of zelfs al het gasverbruik voor verwarming.

De belangrijkste vraag is daarom niet alleen hoeveel stroom de warmtepomp gebruikt. Het gaat erom hoeveel warmte het systeem met die stroom produceert, hoeveel aardgas daardoor wordt bespaard en of de installatie goed bij de woning past.

Een zuinige warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning kan nog steeds veel verbruiken. Andersom kan een goed afgestemde warmtepomp in een goed geïsoleerd huis met een lage aanvoertemperatuur zeer efficiënt werken.

Gebruik de Volterij Keuzehulp om een eerste indruk te krijgen van welke verduurzamingsoplossingen bij jouw woning en energieverbruik kunnen passen.

Conclusie

Hoeveel stroom een warmtepomp verbruikt, is niet met één gemiddeld getal te beantwoorden. Een hybride warmtepomp gebruikt vaak ongeveer 1.500 tot 2.500 kWh extra stroom per jaar en blijft daarnaast gas gebruiken. Een volledig elektrische warmtepomp komt in veel woningen uit op ongeveer 2.500 tot 5.000 kWh per jaar voor verwarming en warm water.

De isolatie, aanvoertemperatuur, SCOP, woninggrootte, buitentemperatuur en het warmwatergebruik bepalen uiteindelijk het werkelijke verbruik. Laat daarom vóór de aanschaf een goede warmteverliesberekening maken en controleer na installatie het gemeten stroomverbruik.