Twijfel je tussen een hybride of volledig elektrische warmtepomp? Beide systemen gebruiken elektriciteit om warmte uit de omgeving naar je woning te verplaatsen, maar de manier waarop ze je huis en tapwater verwarmen verschilt.
Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. Bij een volledig elektrische warmtepomp neemt de warmtepomp de verwarming en meestal ook het warme tapwater volledig over. Welke oplossing geschikt is, hangt vooral af van de isolatie, de radiatoren of vloerverwarming, de beschikbare ruimte en de warmtevraag van je woning.
In dit artikel vergelijken we beide systemen en lees je welke punten je moet laten onderzoeken voordat je een keuze maakt.
Goed om te weten
Kies een warmtepomp niet alleen op basis van het bouwjaar, energielabel of huidige gasverbruik. Laat eerst berekenen hoeveel warmte je woning op een koude dag nodig heeft. Zo voorkom je dat het systeem te klein, onnodig groot of ongeschikt voor je woning is.
Wat is het belangrijkste verschil?
Een hybride warmtepomp vormt samen met een cv-ketel één verwarmingssysteem. De warmtepomp verzorgt een groot deel van de verwarming. Wanneer het buiten erg koud is, de woning snel moet opwarmen of veel warmte nodig heeft, kan de cv-ketel bijspringen.
De cv-ketel maakt bij de meeste hybride installaties ook het warme water voor de douche en keuken. Je blijft daardoor aardgas gebruiken en behoudt normaal gesproken de gasaansluiting.
Een volledig elektrische warmtepomp werkt zonder cv-ketel. Het systeem verwarmt de woning en maakt warm tapwater, meestal met behulp van een voorraadvat. Wanneer je ook elektrisch kookt en geen andere gastoestellen hebt, kan de gasaansluiting uiteindelijk worden verwijderd.
Ook de Rijksoverheid omschrijft dit als het belangrijkste onderscheid: een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel, terwijl een volledig elektrische warmtepomp uitsluitend elektriciteit gebruikt.
Hybride en volledig elektrische warmtepomp vergeleken
| Onderdeel | Hybride warmtepomp | Volledig elektrische warmtepomp |
|---|---|---|
| Verwarming | Warmtepomp met ondersteuning van de cv-ketel | Volledig door de warmtepomp |
| Warm tapwater | Meestal door de cv-ketel | Door de warmtepomp en een voorraadvat |
| Aardgas nodig | Ja | Nee, als ook koken elektrisch gebeurt |
| Isolatie | Kan bij matige isolatie werken | Redelijke tot goede isolatie nodig |
| Radiatoren | Bestaande radiatoren zijn soms bruikbaar | Vloerverwarming of voldoende grote radiatoren nodig |
| Benodigde ruimte | Binnenunit naast of bij de cv-ketel | Meer ruimte voor binnenunit en voorraadvat |
| Elektriciteitsverbruik | Lager dan bij volledig elektrisch, maar er blijft gasverbruik | Hoger elektriciteitsverbruik, maar geen gasverbruik |
| Investering | Gewoonlijk lager | Gewoonlijk hoger |
| Geschikt als tussenstap | Ja | Niet nodig: dit is de volledige overstap |
| Mogelijkheid gasaansluiting verwijderen | Nee | Ja, als er geen andere gasapparaten zijn |
De tabel geeft de gebruikelijke verschillen weer. De exacte uitvoering kan per woning en warmtepompsysteem afwijken.
Hoe werkt een hybride warmtepomp?
Een hybride warmtepomp haalt meestal warmte uit de buitenlucht. De buitenunit geeft deze warmte via een binnenunit af aan het water van de centrale verwarming.
Zolang de warmtepomp voldoende warmte kan leveren, blijft de cv-ketel uit. Het regelsysteem bepaalt wanneer de cv-ketel moet bijspringen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer:
- de buitentemperatuur sterk daalt;
- de woning snel moet worden opgewarmd;
- de warmtevraag groter is dan het vermogen van de warmtepomp;
- warm water voor de douche of keuken nodig is;
- elektriciteit op dat moment relatief duur is.
Bij sommige systemen kan de installateur instellen of vooral op energiekosten, gasbesparing of CO₂-uitstoot wordt gestuurd. De mogelijkheden hangen af van het regelsysteem en het energiecontract.
Milieu Centraal geeft aan dat een hybride warmtepomp geschikt kan zijn voor woningen met matige isolatie. Betere isolatie blijft belangrijk, omdat de warmtepomp dan efficiënter werkt en de cv-ketel minder vaak hoeft bij te springen.
Een hybride warmtepomp kan daarom een praktische tussenstap zijn wanneer de woning nog niet klaar is om volledig zonder aardgas te worden verwarmd.
Hoe werkt een volledig elektrische warmtepomp?
Een volledig elektrische warmtepomp wordt ook een all-electric warmtepomp genoemd. Dit systeem levert alle warmte voor de woning zonder ondersteuning van een cv-ketel.
De warmte kan afkomstig zijn uit:
- de buitenlucht;
- de bodem;
- ventilatielucht;
- PVT-panelen;
- een combinatie van verschillende warmtebronnen.
Een lucht-waterwarmtepomp met een buitenunit is een veelgebruikte uitvoering. Een bodemwarmtepomp gebruikt warmte uit de grond en vraagt om een bodembron. Beide systemen verwarmen het water dat door de vloerverwarming, radiatoren of convectoren stroomt.
Voor warm tapwater is meestal een voorraadvat nodig. Daarin wordt water op temperatuur gehouden voor douchen, baden en gebruik in de keuken. De benodigde inhoud hangt onder andere af van het aantal bewoners en het warmwatergebruik.
Een volledig elektrische warmtepomp werkt het efficiëntst met een relatief lage aanvoertemperatuur. Daarom moet de woning weinig warmte verliezen en moet het afgiftesysteem voldoende warmte kunnen verspreiden.
Isolatie bepaalt voor een groot deel de keuze
Een warmtepomp hoeft minder hard te werken wanneer warmte goed in de woning blijft. Bij een slecht geïsoleerde woning gaat veel warmte verloren via het dak, de gevel, vloer, ramen en kieren.
Een hybride warmtepomp kan een deel van deze hogere warmtevraag opvangen doordat de cv-ketel bijspringt. Het systeem werkt dan wel minder vaak volledig elektrisch, waardoor de gasbesparing lager kan uitvallen.
Bij een volledig elektrische warmtepomp is er geen cv-ketel die het tekort opvangt. Daarom moet de woning ook tijdens koude dagen met een lage verwarmingstemperatuur comfortabel warm blijven.
Volgens Milieu Centraal is voor een volledig elektrische warmtepomp minimaal een redelijk tot goed geïsoleerde woning nodig. Daarbij kun je denken aan:
- dakisolatie;
- vloerisolatie;
- een geïsoleerde spouwmuur of gevel;
- HR++ glas of beter;
- voldoende kierdichting;
- gecontroleerde ventilatie.
Het bouwjaar geeft een eerste indicatie, maar is niet doorslaggevend. Een oudere woning kan na een grondige renovatie geschikt zijn voor volledig elektrisch verwarmen. Een nieuwere woning kan juist minder geschikt zijn wanneer delen van de isolatie ontbreken of verkeerd zijn uitgevoerd.
In Is mijn woning geschikt voor een warmtepomp? lees je hoe je de isolatie, warmteafgifte, meterkast en mogelijke plaatsing controleert.
Doe eerst de 50-gradentest
Een eenvoudige manier om te onderzoeken of je woning met een lagere watertemperatuur warm blijft, is de 50-gradentest. Daarbij verlaag je tijdens een koude periode de aanvoertemperatuur van de cv-ketel naar 50 graden.
Blijft de woning comfortabel warm? Dan is dat een gunstig teken voor verwarmen met een warmtepomp. Wordt de woning niet warm genoeg of duurt het opwarmen erg lang? Dan kan verbetering van de isolatie of warmteafgifte nodig zijn.
Tijdens de test is het verstandig om de temperatuur ’s nachts niet te sterk te verlagen. Milieu Centraal adviseert bij de Verwarmingstest een verschil van maximaal ongeveer 2 graden tussen de dag- en nachttemperatuur. Zo krijgt de installatie ’s ochtends geen onnodig zware opwarmtaak.
De test geeft geen definitieve garantie. Voor de uiteindelijke keuze en dimensionering blijft een warmteverliesberekening nodig.
Zijn bestaande radiatoren geschikt?
Cv-ketels kunnen verwarmingswater leveren met een temperatuur van ongeveer 60 tot 80 graden. Een warmtepomp werkt juist efficiënter wanneer de aanvoertemperatuur lager blijft.
Bij een lagere watertemperatuur geeft een bestaande radiator minder warmte af. De radiator moet daarom groot genoeg zijn om de kamer toch op temperatuur te houden.
Een hybride warmtepomp kan vaak samenwerken met bestaande radiatoren. Wanneer de radiatoren onvoldoende warmte afgeven, kan de cv-ketel tijdelijk met een hogere temperatuur bijspringen.
Bij een volledig elektrische warmtepomp is voldoende warmteafgifte belangrijker. Geschikte oplossingen zijn onder meer:
- vloerverwarming;
- wandverwarming;
- grotere radiatoren;
- lagetemperatuurradiatoren;
- convectoren met ventilatoren;
- extra radiatoren in moeilijk verwarmbare kamers.
Het is niet altijd nodig om alle radiatoren te vervangen. Soms zijn alleen aanpassingen in de woonkamer, keuken of badkamer nodig. Laat per ruimte berekenen hoeveel warmte moet worden afgegeven.
Hoeveel ruimte is er nodig?
Een hybride installatie bestaat meestal uit een buitenunit, een binnenunit en de bestaande cv-ketel. De binnenunit kan vaak naast of onder de ketel worden geplaatst. Ook moeten leidingen tussen de binnen- en buitenunit worden aangelegd.
Een volledig elektrische installatie vraagt doorgaans meer binnenruimte. Naast de binnenunit is meestal een voorraadvat voor warm tapwater nodig. Soms komt daar een buffervat bij om de werking van het verwarmingssysteem te ondersteunen.
Controleer daarom vooraf:
- waar de binnenunit kan staan;
- hoeveel ruimte het voorraadvat nodig heeft;
- of onderdelen bereikbaar blijven voor onderhoud;
- hoe leidingen door de woning worden aangelegd;
- waar condenswater kan worden afgevoerd;
- waar de buitenunit kan staan zonder geluidsoverlast.
Een kleine technische ruimte kan de keuze beperken. Vraag de installateur om de afmetingen van alle onderdelen in de offerte op te nemen, inclusief de benodigde ruimte voor onderhoud.
Wat is het verschil in energieverbruik?
Een hybride warmtepomp gebruikt elektriciteit én aardgas. De warmtepomp levert het grootste deel van de ruimteverwarming, terwijl de cv-ketel piekmomenten en meestal het warme tapwater verzorgt.
Een volledig elektrische warmtepomp gebruikt meer elektriciteit dan een hybride model, omdat het systeem alle verwarming en het warme water moet leveren. Daar staat tegenover dat het gasverbruik volledig kan verdwijnen.
Het stroomverbruik wordt onder andere bepaald door:
- de warmtevraag van de woning;
- de gewenste binnentemperatuur;
- de buitentemperatuur;
- de aanvoertemperatuur;
- het rendement van de warmtepomp;
- het gebruik van warm water;
- het gedrag van de bewoners;
- de juiste instelling en dimensionering.
Een volledig elektrische warmtepomp is dus niet automatisch goedkoper in gebruik. De verhouding tussen gas- en stroomprijzen, vaste aansluitkosten en de efficiëntie van het systeem bepalen het financiële resultaat.
Voor uitgebreidere voorbeelden kun je Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp? lezen.
Voorbeeldberekening
Stel dat een woning jaarlijks 12.000 kWh warmte nodig heeft voor ruimteverwarming. Dit is de benodigde warmte en niet het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp.
Bij een volledig elektrische warmtepomp met een gemiddeld seizoensrendement van 4 is voor deze ruimteverwarming theoretisch ongeveer 3.000 kWh elektriciteit nodig:
12.000 kWh warmte ÷ 4 = 3.000 kWh elektriciteit.
Bij een hybride systeem levert de warmtepomp bijvoorbeeld 70 procent van de benodigde warmte. Dat is 8.400 kWh warmte. Bij hetzelfde seizoensrendement gebruikt de warmtepomp daarvoor theoretisch ongeveer 2.100 kWh elektriciteit:
8.400 kWh warmte ÷ 4 = 2.100 kWh elektriciteit.
De resterende 3.600 kWh warmte wordt in dit voorbeeld door de cv-ketel geleverd. Daarnaast gebruikt de hybride installatie meestal nog gas voor warm tapwater.
Dit is een vereenvoudigd voorbeeld. Het werkelijke rendement en de verdeling tussen warmtepomp en cv-ketel verschillen per woning, buitentemperatuur en systeeminstelling.
Welke oplossing is goedkoper in aanschaf?
Een hybride warmtepomp vraagt meestal een lagere investering. Het apparaat kan kleiner worden uitgevoerd, omdat de cv-ketel tijdens piekmomenten extra vermogen levert. Een bestaand voorraadvat voor warm tapwater is doorgaans niet nodig.
Een volledig elektrische warmtepomp heeft vaak een groter vermogen en vraagt meestal om een voorraadvat. Mogelijk moeten ook radiatoren, leidingen, de meterkast of de elektrische aansluiting worden aangepast.
Vergelijk daarom niet alleen de prijs van het apparaat. Vraag om een totaalprijs met daarin:
- de buiten- en binnenunit;
- het voorraadvat en eventuele buffervat;
- aanpassingen aan radiatoren of vloerverwarming;
- leidingwerk en doorvoeren;
- aanpassingen aan de meterkast;
- plaatsing en trillingsdemping;
- inregeling van de installatie;
- onderhoud en garantie;
- eventuele kosten voor het verwijderen van de gasaansluiting.
In Wat kost een warmtepomp in 2026? vind je uitgebreidere prijsvoorbeelden en uitleg over bijkomende kosten.
Is er subsidie voor beide systemen?
Voor zowel hybride als volledig elektrische warmtepompen kan ISDE beschikbaar zijn. Het subsidiebedrag verschilt per type en model.
Volgens de actuele voorwaarden van RVO moet de warmtepomp nieuw zijn en door een bouwinstallatiebedrijf worden geïnstalleerd. Als particuliere woningeigenaar laat je het systeem eerst installeren en vraag je de subsidie daarna binnen 24 maanden aan.
Controleer vóór aankoop of de gekozen warmtepomp op de meldcodelijst staat en welk bedrag bij de meldcode hoort. Staat een model niet op de lijst, dan is subsidie niet automatisch uitgesloten, maar moet aanvullende technische documentatie worden aangeleverd en kan de aanvraag worden afgewezen.
Subsidievoorwaarden en bedragen kunnen wijzigen. Controleer daarom altijd de actuele informatie van RVO voordat je een definitieve bestelling plaatst.
Wat is een all-electric-ready warmtepomp?
Een all-electric-ready warmtepomp werkt in eerste instantie samen met een cv-ketel, maar is ontworpen om later volledig elektrisch te kunnen verwarmen.
Het vermogen is doorgaans groter dan dat van een normale hybride warmtepomp. Zodra de woning voldoende is geïsoleerd en het afgiftesysteem geschikt is, kan de cv-ketel worden verwijderd. Meestal moet dan nog een voorraadvat voor warm tapwater worden toegevoegd of geactiveerd.
Dit kan interessant zijn wanneer:
- je nu al gas wilt besparen;
- de woning nog verder wordt geïsoleerd;
- je radiatoren later worden aangepast;
- je de investering over meerdere momenten wilt verdelen;
- je uiteindelijk de gasaansluiting wilt verwijderen.
Vraag wel precies welke onderdelen later nodig zijn en wat de uitbreiding kost. De term all-electric-ready betekent niet dat iedere installatie zonder verdere aanpassingen volledig elektrisch kan worden gemaakt.
Wat betekenen zonnepanelen voor de keuze?
Zonnepanelen kunnen een deel van het extra stroomverbruik van een warmtepomp compenseren. De productie en het verbruik vallen echter niet volledig samen.
Een warmtepomp gebruikt vooral veel elektriciteit in de winter, terwijl zonnepanelen het grootste deel van hun jaaropbrengst in het voorjaar en de zomer produceren. Een gelijk jaarverbruik en een gelijke jaaropbrengst betekenen daarom niet dat de warmtepomp rechtstreeks op eigen zonnestroom draait.
Overdag rustig verwarmen, warmte opslaan in de woning en een slimme regeling kunnen het directe gebruik van zonnestroom verhogen. Het comfort en de efficiëntie van de warmtepomp blijven daarbij leidend.
Wil je de mogelijke productie inschatten? Lees dan Wat leveren zonnepanelen per jaar op?
Controleer de meterkast en elektrische aansluiting
Voor een hybride warmtepomp is soms een afzonderlijke elektriciteitsgroep nodig. Een volledig elektrische installatie kan een grotere elektrische belasting veroorzaken, zeker wanneer ook een elektrisch verwarmingselement, laadpaal, inductiekookplaat of thuisbatterij aanwezig is.
Een zwaardere aansluiting is niet altijd nodig. Dit hangt af van:
- het maximale elektrische vermogen van de warmtepomp;
- de aanwezige netaansluiting;
- andere grote stroomverbruikers;
- gelijktijdig gebruik;
- de aanwezigheid van load balancing;
- de manier waarop het elektrische verwarmingselement wordt aangestuurd.
Laat de installateur een berekening maken van de maximale gelijktijdige belasting. Alleen het jaarlijkse stroomverbruik zegt hier weinig over.
Geluid en plaatsing van de buitenunit
Zowel een hybride als volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp kan een buitenunit met ventilator hebben. Deze produceert geluid en trillingen. Het geluidsniveau verschilt per model en verandert met het geleverde vermogen.
Een volledig elektrische warmtepomp moet tijdens koude dagen alle warmte leveren en kan daardoor een grotere buitenunit nodig hebben. Dit betekent niet automatisch dat het systeem meer overlast veroorzaakt. Het ontwerp, de plaatsing, instellingen en trillingsdemping zijn minstens zo belangrijk.
Plaats de buitenunit bij voorkeur:
- niet direct onder een slaapkamerraam;
- op voldoende afstand van verblijfsruimten van buren;
- op een stevige en trillingsarme ondergrond;
- met voldoende vrije lucht rondom het apparaat;
- op een plaats die bereikbaar blijft voor onderhoud.
Laat vóór installatie controleren of de gekozen plaats aan de geldende geluidseisen kan voldoen.
Let op
Een grotere warmtepomp is niet automatisch beter. Een te grote installatie kan vaak kort in- en uitschakelen, terwijl een te kleine warmtepomp onvoldoende warmte levert of veel ondersteuning nodig heeft. Vraag daarom om een warmteverliesberekening en een duidelijke onderbouwing van het gekozen vermogen.
Wanneer is hybride meestal de logische keuze?
Een hybride warmtepomp ligt vaak voor de hand wanneer:
- de woning matig geïsoleerd is;
- je de woning stapsgewijs wilt verbeteren;
- bestaande radiatoren een hoge temperatuur nodig hebben;
- er weinig ruimte is voor een voorraadvat;
- de cv-ketel nog bruikbaar is;
- volledig elektrisch nu een te grote investering vraagt;
- je voorlopig een gasaansluiting houdt;
- er mogelijk op termijn een warmtenet komt.
Ook bij een hybride warmtepomp blijft isoleren verstandig. Daardoor daalt de warmtevraag en kan de warmtepomp een groter deel van de verwarming verzorgen.
Wanneer is volledig elektrisch meestal de logische keuze?
Een volledig elektrische warmtepomp past vaker wanneer:
- de woning redelijk tot goed geïsoleerd is;
- de woning bij een lage aanvoertemperatuur comfortabel warm blijft;
- de radiatoren of vloerverwarming voldoende vermogen hebben;
- er ruimte is voor een voorraadvat;
- de elektrische installatie geschikt kan worden gemaakt;
- je volledig van het aardgas af wilt;
- er geen concreet plan voor een warmtenet is;
- de totale investering binnen je budget past.
Bij nieuwere of grondig gerenoveerde woningen kan volledig elektrisch direct de meest logische stap zijn. Toch blijft een berekening per woning nodig.
In Welke warmtepomp past bij mijn woning? vind je meer uitleg over de verschillende warmtebronnen en uitvoeringen.
Stappenplan voor een verantwoorde keuze
Gebruik bij het vergelijken van hybride en volledig elektrisch deze volgorde:
- Controleer de huidige isolatie van dak, gevel, vloer en ramen.
- Voer tijdens een koude periode de 50-gradentest uit.
- Laat de warmtevraag per ruimte berekenen.
- Controleer de capaciteit van radiatoren of vloerverwarming.
- Bepaal hoeveel warm tapwater het huishouden gebruikt.
- Zoek een geschikte plaats voor binnenunit, voorraadvat en buitenunit.
- Laat de elektrische aansluiting en meterkast controleren.
- Vraag offertes voor de complete installatie en niet alleen het apparaat.
- Vergelijk stroomverbruik, resterend gasverbruik en vaste aansluitkosten.
- Controleer meldcode, subsidievoorwaarden, garantie en onderhoud.
- Vraag hoe de installatie na oplevering wordt ingeregeld en gemonitord.
- Houd rekening met toekomstige isolatie, elektrisch rijden en zonnepanelen.
De Volterij Keuzehulp helpt je om deze onderdelen overzichtelijk naast elkaar te zetten.
Veelgestelde vragen
Kan een hybride warmtepomp later volledig elektrisch worden?
Een normale hybride warmtepomp is daar niet altijd voor geschikt. Een all-electric-ready model is speciaal ontworpen om later zonder cv-ketel te werken. Vaak zijn dan nog isolatiemaatregelen, aanpassingen aan radiatoren en een voorraadvat voor warm tapwater nodig.
Kan een volledig elektrische warmtepomp in een oudere woning?
Ja, het bouwjaar is niet doorslaggevend. Een oudere woning kan geschikt zijn wanneer deze inmiddels redelijk tot goed is geïsoleerd en met een lage watertemperatuur comfortabel warm blijft. Laat dit met een warmteverliesberekening controleren.
Gebruikt een volledig elektrische warmtepomp meer stroom?
Ja, meestal wel. Het systeem verzorgt alle ruimteverwarming en het warme tapwater. Een hybride warmtepomp gebruikt minder elektriciteit, maar verbruikt daarnaast nog aardgas.
Heb ik voor een volledig elektrische warmtepomp altijd vloerverwarming nodig?
Nee. Voldoende grote radiatoren, lagetemperatuurradiatoren of convectoren kunnen ook geschikt zijn. Het afgiftesysteem moet bij een lage watertemperatuur genoeg warmte aan iedere ruimte kunnen leveren.
Wat is financieel de beste keuze?
Dat verschilt per woning. Hybride vraagt meestal een lagere investering, maar je houdt gasverbruik en vaste kosten voor de gasaansluiting. Volledig elektrisch vraagt vaak een hogere investering, maar kan het gasverbruik en de gasaansluiting volledig laten verdwijnen.
Conclusie
De keuze voor een hybride of volledig elektrische warmtepomp wordt vooral bepaald door de warmtevraag van je woning.
Een hybride warmtepomp is vaak een haalbare tussenstap bij matige isolatie, bestaande radiatoren of een woning die nog verder wordt verbeterd. De cv-ketel blijft beschikbaar voor koude momenten en warm tapwater.
Een volledig elektrische warmtepomp past beter bij een redelijk tot goed geïsoleerde woning die comfortabel warm blijft met een lage aanvoertemperatuur. Je hebt meer binnenruimte en meestal een hogere investering nodig, maar kunt uiteindelijk volledig zonder aardgas verwarmen.
Laat daarom eerst de isolatie, warmteafgifte, warmtevraag en elektrische installatie onderzoeken. Pas daarna kun je beide systemen eerlijk vergelijken en een warmtepomp kiezen die bij de woning én de toekomstplannen past.