De energierekening 2027 wordt voor de meeste huishoudens hoger. Vooral de netbeheerkosten gaan flink omhoog. Een gemiddeld huishouden met een aansluiting voor elektriciteit en gas betaalt hiervoor naar verwachting ongeveer €141 per jaar extra.
Ook de energiebelasting verandert. De belasting op gas stijgt, terwijl de belasting op elektriciteit iets daalt. Voor huishoudens met zonnepanelen speelt daarnaast een veel grotere verandering: vanaf 1 januari 2027 kan teruggeleverde zonnestroom niet meer worden gesaldeerd.
Hoeveel je werkelijk meer betaalt, hangt daarom sterk af van je woning, energieverbruik en installaties. In dit artikel rekenen we drie situaties door: een gemiddeld huishouden met gas, een woning met zonnepanelen en een volledig gasloze woning.
Hoeveel stijgen de netbeheerkosten in 2027?
De Autoriteit Consument & Markt verwacht dat huishoudens en bedrijven in 2027 gemiddeld ongeveer 20 procent meer betalen voor het transport van gas en elektriciteit.
Volgens de prognose van de ACM voor de transportkosten in 2027 gaat het voor een gemiddeld huishouden om:
- €89 extra voor het transport van elektriciteit;
- €52 extra voor het transport van gas;
- in totaal ongeveer €141 per jaar.
Deze bedragen staan los van de prijs die je energieleverancier voor een kilowattuur stroom of kubieke meter gas rekent. Ook wanneer de marktprijzen voor energie gelijk blijven, wordt de energierekening dus hoger.
Goed om te weten
Je betaalt de netbeheerkosten via de energierekening van je energieleverancier, maar de leverancier bepaalt deze bedragen niet. De tarieven worden vastgesteld voor de netbeheerder in jouw regio. Overstappen naar een andere energieleverancier verlaagt deze kosten daarom niet. De definitieve tarieven voor 2027 worden later vastgesteld en kunnen iets afwijken van de huidige prognose.
| Aansluiting | Verwachte stijging | Per maand |
|---|---|---|
| Alleen elektriciteit | €89 per jaar | €7,42 |
| Alleen gas | €52 per jaar | €4,33 |
| Elektriciteit en gas | €141 per jaar | €11,75 |
Waarom stijgen de netbeheerkosten?
Het Nederlandse elektriciteitsnet moet de komende jaren fors worden uitgebreid. Op veel plaatsen is onvoldoende ruimte om nieuwe woonwijken, bedrijven en grote elektrische installaties aan te sluiten.
Volgens de ACM moeten de netbeheerders de komende vijftien jaar ongeveer €235 miljard investeren. Dat geld is onder andere nodig voor:
- nieuwe en zwaardere elektriciteitskabels;
- hoogspanningsstations;
- transformatorhuisjes in woonwijken;
- aansluitingen van windparken op zee;
- onderhoud en vernieuwing van het bestaande stroomnet.
De kosten van deze investeringen worden via de transporttarieven verdeeld over huishoudens en bedrijven. De netbeheerkosten vormen inmiddels ongeveer 30 procent van de energierekening van een gemiddeld huishouden.
Ook de kosten van het gasnet stijgen. Steeds meer woningen gebruiken minder of helemaal geen aardgas, terwijl het gasnet voorlopig wel onderhouden en veilig gehouden moet worden. De kosten worden daardoor over een kleiner aantal gasaansluitingen verdeeld.
Wat verandert er aan de energiebelasting in 2027?
Naast de netbeheerkosten verandert ook de energiebelasting. Volgens de Prinsjesdagplannen stijgt de belasting op gas en daalt de belasting op elektriciteit.
De actuele tarieven zijn door Vereniging Eigen Huis in het overzicht van de energiebelasting voor 2027 op een rij gezet. De bedragen in onderstaande tabel zijn exclusief btw.
| Onderdeel | 2026 | Voorgesteld voor 2027 |
|---|---|---|
| Belasting per m³ gas | €0,6007 | €0,6163 |
| Belasting per kWh stroom | €0,0916 | €0,0880 |
| Belastingvermindering | €519,80 | €519,58 |
De energiebelasting op gas stijgt hiermee ongeveer 2,6 procent. De belasting op elektriciteit daalt ongeveer 4 procent. De vaste belastingvermindering wordt €0,22 lager.
Het gaat nog om plannen. Op de pagina over het Belastingplan 2027 van de Rijksoverheid staat dat de Tweede en Eerste Kamer de maatregelen nog moeten behandelen.
Wat is de belastingvermindering op energie?
De belastingvermindering is een vast bedrag dat wordt afgetrokken van de energiebelasting. De overheid beschouwt een gedeelte van het energieverbruik als een basisbehoefte. Daarom ontvangt vrijwel iedere woning met een elektriciteitsaansluiting deze korting.
De vermindering bedraagt in 2026 €519,80 exclusief btw. In 2027 wordt dat volgens de plannen €519,58. Het verschil van €0,22 exclusief btw is klein, maar zorgt wel voor een iets hogere rekening.
De belastingvermindering staat los van je werkelijke verbruik. Ook een huishouden dat weinig elektriciteit gebruikt, ontvangt in principe dezelfde korting.
Voorbeeldberekening
We nemen een huishouden dat jaarlijks 2.580 kWh elektriciteit en 900 m³ gas gebruikt. Door de hogere gasbelasting betaalt dit huishouden ongeveer €16,99 inclusief btw extra. De lagere belasting op elektriciteit levert juist een voordeel van ongeveer €11,24 op.
Door de iets lagere belastingvermindering stijgt de rekening nog met ongeveer €0,27.
Per saldo stijgt de energiebelasting in dit voorbeeld met ongeveer €6 per jaar. Daar komen de verwachte extra netbeheerkosten van €141 bij. Zonder veranderingen in de leveringstarieven komt de totale structurele stijging daarmee uit op ongeveer €147 per jaar, oftewel €12,25 per maand.
Drie huishoudens vergeleken
Om te laten zien hoe verschillend de energierekening 2027 kan uitpakken, vergelijken we drie vereenvoudigde voorbeelden.
| Voorbeeldhuishouden | Belangrijkste veranderingen | Geschatte stijging |
|---|---|---|
| Gemiddelde woning met gas | Netbeheer en energiebelasting | Circa €147 |
| Woning met gas en zonnepanelen | Netbeheer, belasting en einde salderen | Vanaf circa €382 |
| Gasloze woning met 6.000 kWh netafname | Elektriciteitsnet en lagere stroombelasting | Circa €63 |
Deze bedragen zijn geen voorspelling van de volledige energierekening. De prijzen van gas en elektriciteit, vaste leveringskosten, terugleververgoedingen en eventuele terugleverkosten zijn niet meegenomen. De voorbeelden laten alleen het effect van de aangekondigde structurele wijzigingen zien.
Situatie 1: gemiddelde woning met gas
Bij een gemiddeld huishouden met zowel een elektriciteits- als gasaansluiting stijgen de netbeheerkosten naar verwachting met €141.
De hogere gasbelasting wordt voor een deel gecompenseerd door de lagere belasting op elektriciteit. Bij een jaarverbruik van 900 m³ gas en 2.580 kWh elektriciteit bedraagt de netto belastingstijging ongeveer €6 inclusief btw.
De structurele stijging komt daarmee uit op:
€141 + €6 = ongeveer €147 per jaar.
Dat is ongeveer €12,25 per maand. Verandert daarnaast de prijs van gas of elektriciteit, dan kan de werkelijke stijging hoger of lager uitvallen.
Situatie 2: woning met zonnepanelen en gas
Voor zonnepaneelbezitters verandert er in 2027 meer. Naast de hogere netbeheerkosten en gasbelasting stopt ook de salderingsregeling.
Volgens de Rijksoverheid stopt salderen vanaf 1 januari 2027. Vanaf dat moment mag je teruggeleverde zonnestroom niet meer wegstrepen tegen elektriciteit die je op een ander moment van het net afneemt.
We nemen als voorbeeld een huishouden dat jaarlijks 3.000 kWh gebruikt en met zonnepanelen eveneens 3.000 kWh opwekt. Het huishouden gebruikt 30 procent van de zonnestroom direct zelf. Dat is 900 kWh.
De overige 2.100 kWh wordt eerst teruggeleverd. Op andere momenten neemt het huishouden vervolgens 2.100 kWh van het net af.
In 2026 kan deze afname nog worden weggestreept tegen de teruglevering. In 2027 betaalt het huishouden over de 2.100 kWh die van het net wordt afgenomen wel energiebelasting en btw.
Bij het voorgestelde belastingtarief van €0,088 per kWh exclusief btw gaat het om:
2.100 kWh × €0,088 × 1,21 = ongeveer €224.
Daar komen in dit voorbeeld ongeveer €17 extra gasbelasting, €141 extra netbeheerkosten en €0,27 minder belastingvermindering bij. De structurele stijging komt daarmee op ongeveer €382 per jaar.
Het werkelijke nadeel kan groter zijn. Het huishouden moet namelijk ook de geleverde elektriciteit inkopen en ontvangt voor de teruggeleverde stroom slechts een terugleververgoeding. Dat verschil hangt af van het energiecontract en is niet in de €382 verwerkt.
Waarom eigen verbruik daardoor belangrijker wordt, lees je in Worden zonnepanelen na salderen aantrekkelijker? en Hoe verhoog je het eigen verbruik van zonnepanelen?.
Situatie 3: volledig gasloze woning
Een woning zonder gasaansluiting betaalt geen transportkosten voor gas. Deze woning krijgt daardoor niet te maken met de verwachte stijging van €52 voor het gasnet.
We nemen een gasloze voorbeeldwoning die jaarlijks 6.000 kWh elektriciteit van het net afneemt. Dat kan bijvoorbeeld een woning zijn met een volledig elektrische warmtepomp.
De netbeheerkosten voor elektriciteit stijgen naar verwachting met €89. Tegelijkertijd daalt de energiebelasting op elektriciteit met ongeveer €0,0036 per kWh exclusief btw.
Bij 6.000 kWh levert dat een belastingvoordeel op van ongeveer €26 inclusief btw. Na verwerking van de kleine wijziging in de belastingvermindering blijft een geschatte structurele stijging van ongeveer €63 per jaar over.
Dat betekent niet automatisch dat een gasloze woning in totaal goedkoper is. Een warmtepomp en andere elektrische installaties vragen een investering en het werkelijke stroomverbruik verschilt per woning. Het voorbeeld laat alleen zien dat een gasloze woning niet meer meebetaalt aan het steeds duurder wordende gasnet.
Kun je de hogere netbeheerkosten voorkomen?
De netbeheerkosten zijn in 2027 grotendeels vaste kosten per aansluiting. Minder elektriciteit gebruiken verlaagt deze kosten daarom niet direct. Energiebesparing verlaagt wel de leveringskosten en energiebelasting.
Ook overstappen naar een andere energieleverancier heeft geen invloed op de netbeheerkosten. Iedere leverancier brengt voor dezelfde aansluiting de tarieven van de regionale netbeheerder in rekening.
De kosten voor het gasnet verdwijnen pas wanneer de gasaansluiting daadwerkelijk wordt verwijderd. Alleen minder gas gebruiken is hiervoor niet voldoende. Zolang de aansluiting aanwezig is, blijven de vaste transportkosten gelden.
Een gasaansluiting uitsluitend vanwege de netbeheerkosten laten verwijderen is meestal geen verstandige eerste stap. Daarvoor moet de woning technisch geschikt zijn om volledig elektrisch te verwarmen en warm water te maken.
Wat kun je wel doen om de stijging te beperken?
Hoewel je de netbeheertarieven niet zelf kunt bepalen, kun je wel voorkomen dat de volledige energierekening onnodig hoog wordt.
Verminder eerst het gasverbruik
De belasting op gas stijgt opnieuw. Maatregelen zoals isolatie, kierdichting, een lagere cv-temperatuur en slimmer verwarmen zorgen daardoor voor een iets grotere besparing.
Een lagere gasrekening betekent niet dat de vaste kosten voor de gasaansluiting verdwijnen, maar je bespaart wel op het gas zelf, de energiebelasting en de btw.
Gebruik zonnestroom direct
Na het stoppen van salderen wordt direct eigen verbruik belangrijker. Laat de vaatwasser en wasmachine zoveel mogelijk draaien wanneer je zonnepanelen stroom produceren. Ook een elektrische auto of warmtepomp kan soms slim worden aangestuurd.
Door je energieverbruik beter te volgen, zie je welke apparaten geschikt zijn om naar zonnige of goedkope uren te verplaatsen. Meer mogelijkheden vind je in Hoe bespaar je energie met slim energiebeheer?.
Controleer je energiecontract
De netbeheerkosten zijn bij iedere energieleverancier gelijk, maar de leveringstarieven, vaste kosten en teruglevervoorwaarden kunnen wel verschillen.
Let bij zonnepanelen niet alleen op de prijs per kilowattuur. Controleer ook:
- de terugleververgoeding;
- eventuele terugleverkosten;
- de vaste leveringskosten;
- de looptijd en opzegvoorwaarden;
- de voorwaarden vanaf 1 januari 2027.
Pas je termijnbedrag tijdig aan
Een stijging van ongeveer €147 per jaar betekent voor een gemiddeld huishouden ongeveer €12,25 extra per maand. Als de energieleverancier dit nog niet in het voorschot verwerkt, kun je het termijnbedrag zelf iets verhogen.
Zo verklein je de kans op een onverwachte bijbetaling bij de jaarafrekening. Kijk daarbij ook naar je actuele verbruik en niet alleen naar landelijke gemiddelden.
Bekijk maatregelen als één geheel
Een warmtepomp, zonnepanelen of thuisbatterij moet niet uitsluitend worden beoordeeld op één belastingwijziging. Aanschafkosten, levensduur, onderhoud, energieprijzen en het verbruik van de woning zijn minstens zo belangrijk.
Met de Volterij Keuzehulp kun je bekijken welke oplossingen aansluiten op jouw woning en toekomstplannen.
Let op
De bedragen in dit artikel zijn gebaseerd op de ACM-prognose en de op Prinsjesdag gepresenteerde belastingplannen. De definitieve netbeheertarieven kunnen per netbeheerder verschillen en de belastingmaatregelen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd. De berekeningen bevatten geen wijziging van gasprijzen, stroomprijzen, vaste leveringskosten of teruglevervoorwaarden. Gebruik ze daarom als indicatie en niet als voorspelling van je persoonlijke jaarafrekening.
Worden netbeheerkosten later afhankelijk van verbruik?
Voor 2027 blijven de netbeheerkosten voor huishoudens grotendeels gekoppeld aan de aansluiting. Er wordt wel gewerkt aan een nieuw systeem waarbij een deel van de kosten afhankelijk wordt van het aantal afgenomen kilowatturen en het moment van afname.
Netbeheer Nederland wil hiervoor volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven invoeren. Stroom afnemen tijdens drukke uren kan dan duurder worden dan stroom gebruiken op rustige momenten.
Wanneer en in welke vorm dit systeem definitief wordt ingevoerd, is nog niet zeker. Tot die tijd zorgt minder verbruik vooral voor lagere leveringskosten en energiebelasting, maar niet voor een evenredige daling van de vaste netbeheerkosten.
Conclusie
De energierekening 2027 stijgt voor de meeste huishoudens, zelfs wanneer de marktprijzen van gas en elektriciteit niet veranderen.
Een gemiddeld huishouden met gas en elektriciteit betaalt naar verwachting ongeveer €141 meer aan netbeheerkosten. Na verwerking van de veranderende energiebelasting komt de structurele stijging in ons voorbeeld uit op ongeveer €147 per jaar.
Voor een gasloze woning is de stijging kleiner, omdat geen transportkosten voor gas worden betaald en de belasting op elektriciteit iets daalt. Zonnepaneelbezitters krijgen juist met een grotere verandering te maken, omdat zij vanaf 2027 niet meer kunnen salderen.
De exacte uitkomst verschilt per woning. Kijk daarom niet alleen naar landelijke gemiddelden, maar vooral naar je eigen gasverbruik, stroomafname, zonnestroom, aansluiting en energiecontract.
Veelgestelde vragen
Hoeveel stijgen de netbeheerkosten in 2027?
De ACM verwacht voor een gemiddeld huishouden een stijging van ongeveer €89 voor elektriciteit en €52 voor gas. Een huishouden met beide aansluitingen betaalt daardoor naar verwachting ongeveer €141 per jaar extra.
Kan ik besparen op netbeheerkosten door over te stappen?
Nee. De regionale netbeheerder en de bijbehorende tarieven blijven hetzelfde wanneer je overstapt naar een andere energieleverancier. Je kunt wel besparen op de leveringskosten en contractvoorwaarden.
Betaal ik minder netbeheerkosten als ik zonnepanelen heb?
In 2027 niet automatisch. De netbeheerkosten zijn grotendeels vaste kosten per aansluiting. Zonnepanelen verlagen wel de hoeveelheid stroom die je bij een energieleverancier moet inkopen wanneer je de zonnestroom direct gebruikt.
Wat verandert er voor zonnepaneelbezitters in 2027?
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Je kunt teruggeleverde zonnestroom dan niet meer wegstrepen tegen stroom die je later afneemt. Je ontvangt nog wel een terugleververgoeding.
Is een gasloze woning in 2027 goedkoper?
Een gasloze woning betaalt geen vaste transportkosten voor gas en profiteert van een iets lagere belasting op elektriciteit. Of de woning in totaal goedkoper is, hangt af van het stroomverbruik, de energieprijzen en de investering in bijvoorbeeld een warmtepomp.