Worden zonnepanelen na salderen aantrekkelijker?

Zonnepanelen na salderen zouden richting 2030 weleens aantrekkelijker kunnen worden dan veel mensen verwachten. Dat klinkt opmerkelijk, want vanaf 1 januari 2027 kun je teruggeleverde zonnestroom niet meer verrekenen met stroom die je later van het net afneemt.

Toch concludeert nieuw onderzoek van CE Delft dat zonnepanelen in 2030 mogelijk méér voordeel op de energierekening opleveren dan in een vergelijkbare situatie nu. De verklaring zit vooral in hogere netkosten, een mogelijk nieuw tijdsafhankelijk nettarief en de waarde van zonnestroom die je direct zelf gebruikt.

Betekent dit dat zonnepanelen automatisch weer een korte terugverdientijd krijgen? Nee. De onderzoekers hebben de aanschafkosten, het onderhoud en een eventuele vervanging van de omvormer niet meegenomen. Daarom bekijken we niet alleen de opvallende conclusie uit het onderzoek, maar maken we ook een afzonderlijke berekening.

Niet alleen de waarde van zonnestroom verandert. Ook de kosten voor het elektriciteits- en gasnet gaan omhoog. In Energierekening 2027: hoeveel ga je meer betalen? rekenen we uit wat de nieuwe nettarieven, energiebelasting en het einde van salderen voor verschillende huishoudens betekenen.

Wat is er onderzocht?

CE Delft onderzocht hoe de energiekosten van Nederlandse huishoudens zich richting 2030 kunnen ontwikkelen. Daarbij is gekeken naar kleine, middelgrote en grote woningen met verschillende combinaties van zonnepanelen, warmtepompen, elektrische auto’s en thuisbatterijen.

Volgens het rapport Beheersbare energiekosten voor huishoudens in 2030 kunnen zonnepanelen de jaarlijkse energierekening van een woning met een gasketel in 2030 met ongeveer €350 tot €500 verlagen.

Dat voordeel zou ongeveer 20 procent groter zijn dan bij de huidige energieprijzen. Voor een eerlijke vergelijking rekende CE Delft zowel voor 2026 als voor 2030 alsof de salderingsregeling al was afgeschaft.

De stijging van het voordeel komt dus niet doordat huishoudens in 2026 nog kunnen salderen. De onderzoekers vergelijken twee situaties zonder saldering.

[VOEG HIER PATROON: VOLTERIJ – INFOBLOK IN]

Goed om te weten

De genoemde besparing van €350 tot €500 is een verlaging van de jaarlijkse energierekening. Het is geen winst en ook geen berekende opbrengst op de volledige investering. CE Delft heeft de aanschafkosten van de zonnepanelen, financieringskosten, onderhoud en een eventuele vervanging van de omvormer niet meegenomen. Op basis van dit onderzoek alleen kun je daarom niet concluderen dat zonnepanelen binnen een bepaald aantal jaren worden terugverdiend.

De energierekening kan stijgen terwijl zonnepanelen meer besparen

Een belangrijk onderscheid is dat een hogere besparing niet automatisch betekent dat je totale energierekening daalt.

CE Delft verwacht dat de energiekosten van veel huishoudens richting 2030 juist stijgen. Onder andere de netkosten worden waarschijnlijk hoger. Een woning zonder verduurzaming kan daardoor een hogere rekening krijgen.

Zonnepanelen kunnen tegelijkertijd méér voordeel opleveren, omdat je een deel van die hogere kosten vermijdt. Je energierekening kan dus stijgen ten opzichte van nu, maar minder sterk stijgen dan bij een vergelijkbare woning zonder zonnepanelen.

Dat verschil is belangrijk. De conclusie is niet dat stroom in 2030 goedkoop wordt. De conclusie is dat zelf opgewekte stroom waarschijnlijk waardevoller wordt wanneer de kosten van stroomafname en het gebruik van het elektriciteitsnet toenemen.

Waarom zonnepanelen na salderen mogelijk aantrekkelijker worden

Vanaf 2027 verandert de manier waarop zonnestroom financieel wordt gewaardeerd. Teruglevering wordt minder belangrijk en direct eigen verbruik wordt belangrijker.

Je vermijdt de inkoop van stroom

Stroom die je direct gebruikt, hoef je niet bij een energieleverancier in te kopen. Over deze stroom betaal je ook geen energiebelasting of kosten aan de energieleverancier.

De Rijksoverheid legt uit dat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. Je ontvangt daarna nog wel een vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit. Tot 2030 moet deze vergoeding minimaal 50 procent van het kale leveringstarief bedragen.

Een zelf gebruikte kilowattuur is doorgaans meer waard dan een teruggeleverde kilowattuur. Na het einde van salderen wordt het daarom belangrijker om je stroom te gebruiken op het moment dat de zonnepanelen deze opwekken.

De netkosten gaan waarschijnlijk veranderen

Huishoudens betalen momenteel voornamelijk een vast bedrag voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Het maakt voor dat vaste tarief weinig verschil hoeveel stroom je afneemt of op welk moment je dat doet.

Netbeheer Nederland heeft bij de Autoriteit Consument & Markt een voorstel ingediend voor volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven. In het codewijzigingsvoorstel voor tijdsafhankelijke nettarieven wordt voorgesteld om een groot deel van de transportkosten afhankelijk te maken van de hoeveelheid stroom die je afneemt en het moment waarop dat gebeurt.

In het voorstel wordt ongeveer 67 procent van de transportafhankelijke kosten gekoppeld aan een tijdsafhankelijke prijs per kilowattuur. De overige 33 procent blijft gekoppeld aan een vaste capaciteitscomponent.

Wie zonnestroom direct gebruikt, neemt op dat moment geen stroom van het net af. Daardoor bespaar je mogelijk niet alleen op de stroomprijs en energiebelasting, maar ook op een deel van het toekomstige nettarief.

Het gaat nog om een voorstel. De uiteindelijke tarieven, tijdsblokken en invoeringsdatum kunnen worden aangepast.

Het tijdstip waarop je stroom gebruikt wordt belangrijker

In het voorgestelde systeem wordt stroom afnemen tijdens drukke uren duurder dan tijdens rustige uren. Er wordt onderscheid gemaakt tussen zomer- en wintermaanden en verschillende tijdsblokken gedurende de dag.

Dat kan gunstig zijn voor huishoudens die hun eigen zonnestroom gebruiken. Tegelijkertijd zijn juist zonnige uren in de zomer vaak rustige momenten op het net. Volgens het huidige voorstel kunnen bepaalde middaguren tussen april en september zelfs een wegingsfactor van nul krijgen.

De exacte waarde van zelfverbruik blijft daardoor afhankelijk van meerdere onderdelen:

• de stroomprijs van je energiecontract;
• het toekomstige nettarief;
• de energiebelasting;
• de terugleververgoeding;
• eventuele terugleverkosten;
• het moment waarop je stroom opwekt en gebruikt.

Wat gebeurt er na het einde van salderen?

Tot en met 31 december 2026 mag je teruggeleverde elektriciteit wegstrepen tegen elektriciteit die je op een ander moment van het net afneemt. Vanaf 2027 kan dat niet meer.

Als je overdag 10 kWh opwekt en daarvan 3 kWh direct gebruikt, lever je 7 kWh terug. Voor die 7 kWh ontvang je een terugleververgoeding. Gebruik je diezelfde avond 7 kWh, dan koop je deze stroom volledig terug tegen het dan geldende stroomtarief.

Daardoor ontstaat een groot verschil tussen direct eigen verbruik en teruglevering.

Meer informatie over het vergroten van dat directe verbruik lees je in Hoe verhoog je het eigen verbruik van zonnepanelen?.

Wat kosten zonnepanelen momenteel?

Voor een onafhankelijke voorbeeldberekening gebruiken we de actuele uitgangspunten van Milieu Centraal. Volgens de berekening van Milieu Centraal voor kosten en opbrengsten van zonnepanelen kost een installatie met acht zonnepanelen van 435 wattpiek ongeveer €3.200.

Deze acht panelen wekken naar schatting 3.000 kWh per jaar op. Bij een gemiddeld direct eigen verbruik van 30 procent raamt Milieu Centraal de besparing vanaf 2027 op ongeveer €190 per jaar.

De werkelijke prijs kan verschillen door het type dak, de omvormer, steigerkosten, kabelwerk en aanpassingen aan de meterkast. Vraag daarom altijd meerdere offertes aan.

De keuze voor de omvormer kan eveneens invloed hebben op de kosten en toekomstige uitbreidingsmogelijkheden. In Welke omvormer heb ik nodig voor zonnepanelen? lees je waar je daarbij op kunt letten.

Dit is een vereenvoudigde berekening. De opbrengst van zonnepanelen neemt langzaam af en binnen 25 jaar kan de omvormer aan vervanging toe zijn. Daar staat tegenover dat hogere stroomprijzen, hogere nettarieven of meer direct eigen verbruik de jaarlijkse besparing kunnen vergroten.

Wat betekenen de bedragen uit het onderzoek voor de terugverdientijd?

CE Delft berekent voor 2030 een voordeel op de energierekening van ongeveer €350 tot €500 per jaar. Wanneer we deze bedragen uitsluitend ter illustratie delen door de huidige aanschafprijs van €3.200, ontstaan veel kortere terugverdientijden.

De tabel laat vooral zien hoe gevoelig de terugverdientijd is voor de jaarlijkse besparing. Een verschil van enkele honderden euro’s per jaar kan de uitkomst sterk veranderen.

Een uitgebreidere uitleg over aanschafprijs, opbrengst en onzekerheden vind je in Wat is de terugverdientijd van zonnepanelen in 2026?.

Welke aannames gebruikt CE Delft?

Bij voorspellingen voor 2030 zijn aannames onvermijdelijk. CE Delft rekent onder andere met:

• een toekomstig volume- en tijdsafhankelijk nettarief;
• hogere gemiddelde netkosten;
• dynamische elektriciteitsprijzen;
• een lagere energiebelasting op elektriciteit;
• een terugleververgoeding van 5,7 eurocent per kWh in 2030;
• het einde van de salderingsregeling;
• slimme aansturing van bepaalde elektrische apparaten.

Als deze omstandigheden anders uitpakken, verandert ook het voordeel van zonnepanelen.

Het toekomstige nettarief is bijvoorbeeld nog niet definitief vastgesteld. Ook kan niet met zekerheid worden voorspeld wat elektriciteit in 2030 kost of welke terugleververgoedingen energieleveranciers aanbieden.

Meer eigen zonnestroom gebruiken

De ontwikkeling richting 2030 maakt het vooral belangrijk om zonnepanelen af te stemmen op het stroomverbruik van de woning. Een dak volledig volleggen is niet automatisch de financieel beste keuze wanneer een groot deel van de opbrengst wordt teruggeleverd.

Je kunt het eigen verbruik onder meer verhogen door:

• de vaatwasser of wasmachine overdag te gebruiken;
• een elektrische auto bij voldoende zon op te laden;
• een warmtepomp of elektrische boiler slim aan te sturen;
• apparaten met een timer of energiemanagementsysteem te bedienen;
• de opbrengst meer over de dag te spreiden met een oost-westopstelling;
• het aantal zonnepanelen af te stemmen op je huidige en toekomstige verbruik.

CE Delft berekende dat het slim verschuiven van huishoudelijke apparaten bij een woning met zonnepanelen ongeveer €20 per jaar extra kan besparen. Dat is nuttig, maar geen wondermiddel.

De grootste winst ontstaat wanneer je structureel grotere stroomverbruikers kunt afstemmen op je zonnestroom. Denk aan een elektrische auto, warmtepomp of elektrische warmwatervoorziening.

In Hoe bespaar je energie met slim energiebeheer? lees je hoe je inzicht krijgt in je verbruik en apparaten slimmer kunt gebruiken.

Heb je hiervoor een thuisbatterij nodig?

Een thuisbatterij kan het eigen verbruik verhogen door zonnestroom overdag op te slaan en ’s avonds te gebruiken. Dat betekent niet automatisch dat een thuisbatterij financieel rendabel is.

De batterij kost geld, verliest een deel van de energie tijdens het laden en ontladen en heeft een beperktere levensduur dan zonnepanelen. Ook zijn toekomstige inkomsten uit energiehandel en flexibiliteitsdiensten onzeker.

Voordat je een thuisbatterij koopt, is het verstandig om eerst te bekijken hoeveel zonnestroom je zonder extra investering kunt gebruiken. Het aanpassen van laadtijden of het overdag inschakelen van apparaten kost weinig en kan direct voordeel opleveren.

Een batterij kan later interessanter worden wanneer tijdsafhankelijke nettarieven daadwerkelijk worden ingevoerd. Maak tegen die tijd een nieuwe berekening op basis van je eigen kwartierwaarden, energiecontract, teruglevering en verbruiksprofiel.

Zijn zonnepanelen na salderen verstandig?

Voor veel geschikte woningen kunnen zonnepanelen na 2027 nog steeds een verstandige investering zijn. De lage aanschafprijzen en lange technische levensduur helpen daarbij. De financiële uitkomst wordt wel afhankelijker van het eigen verbruik en het energiecontract.

Het recente onderzoek laat bovendien zien dat toekomstige veranderingen niet uitsluitend nadelig hoeven uit te pakken. Wanneer huishoudens per afgenomen kilowattuur netkosten gaan betalen, kan iedere kilowattuur die je zelf opwekt en gebruikt extra waarde krijgen.

De meest verstandige aanpak is daarom niet om zoveel mogelijk panelen te plaatsen, maar om een installatie te kiezen die past bij:

• je huidige elektriciteitsverbruik;
• een toekomstige warmtepomp of elektrische auto;
• de momenten waarop je stroom gebruikt;
• de ligging van het dak;
• de aanschafprijs en garantievoorwaarden;
• de tarieven voor teruglevering en stroomafname.

Wil je eerst bepalen welke energieoplossingen bij jouw woning passen? Gebruik dan de Volterij Keuzehulp.

Conclusie

De stelling dat zonnepanelen na het einde van salderen waardeloos worden, is te eenvoudig. Nieuw onderzoek van CE Delft laat zien dat zonnepanelen richting 2030 mogelijk juist meer voordeel op de jaarlijkse energierekening opleveren.

Dat komt vooral doordat zelf opgewekte stroom de inkoop van elektriciteit voorkomt en in de toekomst mogelijk ook een deel van de variabele netkosten bespaart.

Tegelijkertijd bewijst het onderzoek niet dat iedere installatie snel wordt terugverdiend. Aanschafkosten en onderhoud zijn niet meegenomen en verschillende onderdelen van het toekomstige tariefstelsel zijn nog onzeker.

Met de huidige richtprijzen kan een systeem met acht zonnepanelen zich in een eenvoudige berekening binnen de technische levensduur terugverdienen. Of dat bij jouw woning ook gebeurt, hangt vooral af van de aanschafprijs, ligging, opbrengst, het energiecontract en hoeveel zonnestroom je direct zelf gebruikt.

Zonnepanelen na salderen blijven daarmee waarschijnlijk interessant, maar een passende installatie en een realistische berekening worden belangrijker dan ooit.